Krokusy
Najpiękniej wyglądają pod koniec kwietnia na łąkach w Dolinie Chochołowskiej, ale nie mniej okazale prezentować się w ogródku. Ledwo ziemia zacznie rozmarzać, a już wychylają się z niej niewielkie roślinki, jakimi są krokusy. Te wesołe kwiaty cieszą nie tylko oko, ale również spragnioną wiosny duszę. Najpiękniej prezentują się większe skupiska roślin w tym samym kolorze. Cechą charakterystyczną tych roślin jest jednoczesne wyrastanie z bulwy liści i kwiatów. Po tym poznajemy nie tylko krokusy kwitnące wczesną wiosna, ale również te jesienne. Krokusy lubią ziemie lekko kwaśną, próchniczą, dobrze przygotowaną pod nasadzenia. Należy jednak pamiętać o zaprawieniu bulw w środku przeciwgrzybicznym i o przestrzeganiu zasady nie sadzenia krokusów w miejscu, gdzie były rośliny, które mogły być zarażone grzybem. Chodzi tutaj głównie kwiaty: mieczyki i frezje oraz warzywa: ogórki, pomidory i truskawki. Sadzimy je najlepiej we wrześniu na głębokości około 8 cm, w przypadku, kiedy ziemia jest ciężka głębokość zmniejszamy. Roślina ta nie wymaga corocznego przesadzania. Jeżeli zostawimy ją bez przesadzania po dwóch, trzech latach będziemy mieli okazałe kępy kwiatów. Żółte pola narcyzów przyciągają oko spragnionego, po białej zimie, kolorów człowieka. Mimo iż narcyzy kojarzą się nam z barwą żółtą wiele z nich przybiera odcień łososiowy, pomarańczowy, czy wręcz różowawy. Kwiaty te zawdzięczają swoją nazwę wydawanej woni o właściwościach wręcz narkotycznych. Narcyzy są dużo łatwiejsze w uprawie niż większość kwiatów cebulowych, chociażby tulipanów. Można je raz posadzić i nie jest konieczne coroczne wykopywanie. Jest to też roślina, której cebule nie smakują większości gryzoni. Dlatego nie jest konieczna wkładanie cebulek do koszyczków. Sadzimy je na głębokości od 10 do 20 cm, najlepiej w przepuszczalnej glebie, chociaż rosnąć będą w każdej. Dobrze jest zapewnić im ściółkowanie słomą czy korą. Rośliny te nadają się na skalne rabaty, najlepiej tam prezentują się odmiany niskie, o niewielkich kwiatach. Uroczy kobierzec tworzą rosnąc na trawniku. Pamiętajmy jednak, że dopiero po dwóch, trzech latach od posadzenia doczekamy się dużej ilości kwiatów. Zaleca się, aby co 3-4 lata roślinę przesadzić w celu oderwania narośniętych cebul przybyszowych.
Żółte kobierce niziutkich, dzwoneczkowatych kwiatów kwitnących wczesną wiosną na obrzeżach lasów i na podmokłych łąkach. Dzika odmiana pierwiosnka ma najczęściej niewielkie żółte kwiaty w kształcie dzwonka osadzonego na kilkucentymetrowej łodyżce. Prezentują się szczególnie uroczo, kiedy jest ich bardzo dużo. W ogrodach częściej spotykamy odmiany o różnokolorowych, zdecydowanie większych kwiatach. Ta niewysoka roślina, gęsto posadzona, zachwyca mnogością kwiatów. Te niskie rośliny mają liście zebrane w charakterystyczną rozetę, z której środka wyrastają, na króciutkich łodyżkach, kwiaty. Pierwiosnek nazywany również prymulką, czy prymulą jest byliną, która nie jest zbyt pracochłonna w swej uprawie. Nie da się jednak jednoznacznie określić jej wymagań glebowych, ponieważ są one różne, w zależności od odmiany. Rośliny można pozyskać z nasion lub przez podział kłębu większej rośliny. Podziału takiego najlepiej dokonać w maju lub czerwcu, kiedy roślina już przekwitnie. Starsze rośliny dobrze jest co kilka lat wykopać i odświeżyć przez zmniejszenie kłębu. Rośliny potrafią się też rozmnażać same przez wysiew nasion. Na jednej gałązce kwiatu znajdują się dziesiątki maleńkich kwiatuszków przypominających buteleczkę i chociaż kwiat ten nazywa się szafirek może mieć też biały lub granatowy kolor. W naszym klimacie świetnie rośnie kilka odmian tejże rośliny. Najwcześniejsza odmiana kwitnie już w marcu. Jeżeli dokonamy nasadzeń kilku odmian szafirka, to będzie on cieszył wzrok przez wiele wiosennych tygodni. Te niewielkie rośliny, bo liczące około 15-20 cm wysokości bardzo szybko przyrastają i dzięki licznym cebulom przybyszowym po dwóch trzech latach będziemy mieli sporych rozmiarów kępkę szafirków. Roślinę najlepiej posadzić na przełomie września i października, na głębokości około 8 cm. Najlepszy efekt otrzymuje się sadząc szafirki po kilka w jednym miejscu. Z sadzeniem szafirka amerykańskiego lepiej zaczekać do października, ponieważ lubi on wyjść z ziemi jeszcze przed zimą. Gdyby tak się zdarzyła należy pamiętać o konieczności osłonięcia go przed mrozem. Rośliny świetnie nadają się do nasadzeń pod drzewami liściastymi, ponieważ zanim liście okryją konary drzew szafirek zakończy swe kwitnienie. Dobrze jest co cztery lata roślinę wykopać i pooddzielać cebule przybyszowe, co znacznie zwiększy ilość posiadanych roślin. Większości z nas kojarzą się z Holandią i morzem kolorów- tulipany.Ilość odmian, kolorów, kształtów płatków kwiatowych i wysokość jest ogromna. Każdy coś dla siebie znajdzie, w zależności od tego czy ludzi wysokie, niskie, strzępiaste, jednobarwne, wielokolorowe czy kwitnące po kilka na jednym pędzie. Żeby na wiosnę ogród mienił się feerią barw do pracy trzeba przystąpić jesienią. Najodpowiedniejszym miesiącem do sadzenia cebulek tulipanów jest wrzesień. Można to zrobić nieco później, należy jednak pamiętać, aby ziemia nie była zmarznięta. Cebulki sadzimy w odstępach około 12 cm. Tulipany lubią piaszczystą i piaszczysto-gliniastą ziemię, miejsce nasłonecznione. Rabatka pod tulipany powinna być odpowiednio przygotowana, przekopana i spulchniona. Nie można wsadzać cebulek od twardej i zbitej ziemi. Pamiętajmy również o zaprawieniu cebulek w odpowiednim środku chemicznym, co zabezpieczy nas przed niezakwitnięciem niektórych roślin. Najlepiej sadzić je w grupach, ponieważ po kilku dniach rośliny te przekwitają i powstaje puste miejsce w ogrodzie, dlatego dobrze jest po wykopaniu cebulek posadzić coś innego.
Imponujące drzewko z barwnymi kwiatami w kształcie lejków.Piękna i niezwykła – te słowa najlepiej oddają charakter rośliny ogrodowej, jaką jest datura (określana również mianem “bieluń”). Drzewko to przyjmuje nieraz znaczne rozmiary – może osiągać wysokość nawet do 5 m – dlatego też nadaje się tylko do ogrodów. Aby jednak osiągnąć taki imponujący rozmiar, datura musi być obficie nawożona i podlewana (nawet do 15-20 l wody dziennie). Warto jednak podjąć ten trud, gdyż datura potrafi zamienić ogród w prawdziwy raj. Roślina ta zachwyca nie tylko wyglądem – kwiaty w kształcie trąbek mają najczęściej barwę żółtą, białą bądź różową – ale i pięknym zapachem. Warto jednak pamiętać o tym, że datura jest silnie trująca, zarówno dla ludzi, jak i zwierząt. W zimie daturę należy przechowywać w cieplejszym pomieszczeniu – najlepiej nadaje się do tego piwnica. Trud uprawy datura wynagradza nie tylko imponującymi kwiatami, ale i prostym sposobem rozmnażania – ucięty pęd umieszczamy w podłożu. Roślina ta jest więc idealną propozycją dla osób, które posiadają duży ogród bądź pokaźnych rozmiarów taras. Kwiat, którego atutem jest zarówno niezwykły kolor, jak i intensywny zapach.Hiacynt jest niezwykle popularną rośliną uprawianą w ogrodach. Swoją popularność zawdzięcza różnorodności kolorów – czerwony, niebieski, różowy, biały, żółty, purpurowy, łososiowy – oraz bardzo intensywnemu zapachowi, który jednak dla wielu osób może być uciążliwy. Hiacynty najlepiej rozwijają się na żyznym podłożu, w miejscu nasłonecznionym. Roślina ta należy do grupy roślin cebulowych, do których zalicza się także między innymi tulipany i irysy. Cebulki sadzimy jesienią, a wiosną nawozimy. Hiacynt jest kwiatem, który najokazalej prezentuje się w grupach, upiększając równo przystrzyżony trawnik. Szczególnie imponująco wyglądają grupy hiacyntów, w których kwiaty różnią się barwą, a więc obok kwiatów różowych umieścimy i niebieskie, i fioletowe. Niestety rośliny te kwitną stosunkowo krótko – po zimowym odpoczynku podziwiać je możemy tylko w okresie kwietnia i maja. Krótki czas kwitnienia z pewnością rekompensowany jest przez niezwykłe barwy kwiatów i unoszący się w ich otoczeniu niezwykły zapach.
Czosnek jest rośliną o wielu zastosowaniach. Główka czosnku jest kulista, składa się z kilku lub kilkunastu ząbków, które rozrastając uciskają się wzajemnie i robią się kanciaste, a od zewnątrz są wypukłe. Jest bogaty w witaminy, fosfor, magnez, żelazo, wapń, sód, węglowodany, tłuszcze i wodę. Czosnek zawiera olejek lotny, który dostarcza charakterystycznego zapachu i ma właściwości bakteriobójcze. Chroni przed zgagą, dobrze wpływa na drogi oddechowe, zwalcza dolegliwości dróg moczowych. Działa jak antybiotyk, dlatego podaje się go jako domowy sposób przy przeziębieniach. Obniża wówczas gorączkę, działa napotnie. Czosnek ma szerokie zastosowanie w kuchni, głównie jako przyprawa. W trakcie gotowanie czy smażenia traci on przykry zapach i upiększa potrawę smakiem. Stosowany jest w kuchniach na całym świecie. Szczególnie dobrze wpływa na zdrowie jedzenie ząbków czosnku na surowo, ale potem wydziela się z ust i przez skórę przykry zapach. Może pomóc zjedzenie ziaren kardamonu, jabłek, ziaren kawy, picie mleka. Ale i tak zapach będzie wydzielał się przez skórę. W Polsce marchew jest bardzo popularna, zarówno uprawiana, jak i rosnąca dziko. Występuje w Europie, Azji i północnej Afryce. Najważniejsza część to korzeń. Jest on jadalny, ma kolor od białego do pomarańczowego, nawet wpadającego w czerwony. Te najciemniejsze mają najwięcej karotenu. Rośnie od czerwca do jesieni. Jest zapylana przez owady. Korzeń marchwi zawiera węglowodany, białko, karoteny, witaminy B1, B2, B6, C, E, H, K, PP, także wapń, żelazo, miedź i fosfor, a także pektyny. Jest kopalnią niezbędnych dla człowieka minerałów. Jest mało kaloryczna, świetna więc do jedzenia dla osób na diecie. Marchew jest rośliną pastewną. Ma szerokie zastosowanie w kuchni. Najlepsza jest surowa, może być gotowana, smażona, duszona. Robi się z niej sałatki, surówki, dodaje do zup. Jest doskonała na sok, przeciery i przetwory. W Portugalii z marchwi robi się dżem marchwiowy, więc tam jest ona uważana za owoc, a nie warzywo. Nie ma dużych wymagań glebowych i nie lubi dużego ciepła. Dzieci najczęściej nie lubią marchwi, ale w umiejętny sposób trzeba im ją podawać, bo zawiera wiele potrzebnych witamin.